విపత్తుల నిర్వహణలో AI, డ్రోన్లు, ఉపగ్రహ సాంకేతికత – G20 సైన్స్ అకాడమీల సంయుక్త ప్రకటనకు INSA ఆమోదం!
2. ప్రశ్న: INSA ఏ కేంద్ర శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది?
➤ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగం (Department of Science and Technology – DST).
3. ప్రశ్న: G20 సైన్స్ అకాడమీల సంయుక్త ప్రకటన ఎప్పుడు విడుదలైంది?
➤ 2026 నవంబర్ 10న.
4. ప్రశ్న: S20 2026 ప్రక్రియకు నాయకత్వం వహించిన సంస్థ ఏది?
➤ యునైటెడ్ స్టేట్స్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ (U.S. National Academy of Sciences – NAS).
5. ప్రశ్న: S20 2026 సంయుక్త ప్రకటన ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి?
➤ ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, విపత్తులపై సంసిద్ధత మరియు ప్రతిస్పందనను మెరుగుపరచడానికి ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వినియోగించడం.
6. ప్రశ్న: ఈ ప్రకటనలో విపత్తుల నిర్వహణకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన సాంకేతికతలు ఏవి?
➤ భూ పరిశీలన (Earth Observation), రిమోట్ సెన్సింగ్, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, డిజిటల్ ట్విన్స్, డ్రోన్లు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI).
7. ప్రశ్న: సంయుక్త ప్రకటనలో ప్రస్తావించిన ప్రకృతి వైపరీత్యాలు ఏవి?
➤ భారీ వర్షాలు, భూకంపాలు, కరువులు, అడవి మంటలు, తీవ్రమైన వేడి మరియు చలి పరిస్థితులు.
8. ప్రశ్న: ఆధునిక సాంకేతికతల వినియోగంలో ఎదురయ్యే ప్రధాన సమస్యలు ఏమిటి?
➤ డేటా లభ్యత, మౌలిక సదుపాయాలు, సాంకేతిక సామర్థ్యం, సంస్థల మధ్య సమన్వయ లోపాలు.
9. ప్రశ్న: G20 సంయుక్త S20 ప్రకటనలో ఎన్ని ప్రధాన కార్యాచరణ రంగాలను గుర్తించారు?
➤ ఐదు.
10. ప్రశ్న: మొదటి కార్యాచరణ రంగం (Action Area) ఏమిటి?
➤ డేటా సేకరణను బలోపేతం చేయడం, ప్రమాదాలపై అవగాహన పెంపొందించడం.
11. ప్రశ్న: రెండవ, మూడవ కార్యాచరణ రంగాలు ఏమిటి?
➤ సురక్షితమైన, సమానమైన డేటా మరియు సాంకేతికత ప్రాప్యత; స్థానిక నైపుణ్యాలు, సామర్థ్యాల అభివృద్ధి మరియు స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణమైన పరిష్కారాల రూపకల్పన.
12. ప్రశ్న: నాలుగవ, ఐదవ కార్యాచరణ రంగాలు ఏమిటి?
➤ మానవ నిర్ణయ సామర్థ్యం, పాలనను బలోపేతం చేయడం; అంతర్జాతీయ మరియు వివిధ రంగాల మధ్య సహకారాన్ని అభివృద్ధి చేయడం.
13. ప్రశ్న: 2027లో S20 ప్రక్రియకు నాయకత్వం వహించనున్న సంస్థ ఏది?
➤ రాయల్ సొసైటీ (Royal Society).
EKALAVYA SPECIAL – TWISTED MCQ
కింది కార్యాచరణ రంగాలను సరైన వివరణలతో జతపరచండి.
అంశం | వివరణ |
|---|---|
1. మొదటి రంగం | a. అంతర్జాతీయ సహకారం |
2. రెండవ రంగం | b. ప్రమాదాలపై అవగాహన, డేటా సేకరణ |
3. మూడవ రంగం | c. సురక్షితమైన, సమానమైన సాంకేతిక ప్రాప్యత |
4. ఐదవ రంగం | d. స్థానిక నైపుణ్యాలు, సామర్థ్యాల అభివృద్ధి |
ఎంపికలు:
A) 1-b, 2-c, 3-d, 4-a
B) 1-c, 2-b, 3-a, 4-d
C) 1-b, 2-d, 3-c, 4-a
D) 1-a, 2-c, 3-d, 4-b
సమాధానం: A
వివరణ: ఐదు కార్యాచరణ రంగాలు డేటా సేకరణ, సాంకేతిక ప్రాప్యత, స్థానిక సామర్థ్యాల అభివృద్ధి, మానవ నిర్ణయ సామర్థ్యం, అంతర్జాతీయ సహకారంపై దృష్టి పెడతాయి.
QUICK REVISION
భారతీయ సంస్థ: INSA.
పూర్తి రూపం: Indian National Science Academy.
పరిధి: Department of Science and Technology (DST).
ప్రకటన: Joint S20 Statement.
విడుదల తేదీ: 10 నవంబర్ 2026.
S20 2026 నాయకత్వం: U.S. National Academy of Sciences.
2026 G20 సదస్సు: మియామి, ఫ్లోరిడా, డిసెంబర్ 2026.
ప్రధాన అంశం: విపత్తుల సంసిద్ధత, ప్రతిస్పందన.
సాంకేతికతలు: Earth Observation, Remote Sensing, Early Warning Systems, Digital Twins, Drones, AI.
కార్యాచరణ రంగాలు: ఐదు.
ప్రధాన సవాళ్లు: డేటా, మౌలిక సదుపాయాలు, సాంకేతిక సామర్థ్యం, సంస్థాగత సమన్వయం.
సాంకేతికత పాత్ర: మానవ నైపుణ్యాన్ని బలోపేతం చేయాలి; దాని స్థానాన్ని భర్తీ చేయకూడదు.
2027 S20 నాయకత్వం: Royal Society.
INSA పాత్ర: జాతీయ స్థాయిలో ప్రకటన సిఫార్సులపై అవగాహన, శాస్త్రీయ సహకారాన్ని ప్రోత్సహించడం.
మూలం (Source): Press Information Bureau (PIB), Delhi – 12 November 2026, INSA endorses G20 Science Academies’ Joint Statement.
