1. కరెంట్ అఫ్ఫైర్స్
1. భారత వైమానిక దళం (Indian Air Force – IAF) తూర్పు వైమానిక కమాండ్ (Eastern Air Command) ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్గా ఎయిర్ మార్షల్ మెహతాబ్ సింగ్ దేశ్వాల్ (Air Marshal Mehtab Singh Deswal) 2026 నవంబర్ 1న బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
2. ఆయనకు ప్రదానం చేసిన పురస్కారాలు:
- అతి విశిష్ట సేవా పతకం (Ati Vishisht Seva Medal – AVSM).
- వాయు సేన పతకం (Vayu Sena Medal – VM).
3. వృత్తిపరమైన వివరాలు:
- 1989 జూన్ 14న భారత వైమానిక దళంలో ఫైటర్ పైలట్గా నియమితులయ్యారు.
- వివిధ యుద్ధ విమానాలపై 3,200 గంటలకు పైగా విమానయాన అనుభవం కలిగి ఉన్నారు.
- స్ట్రైక్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ (Strike Aircraft), వైమానిక రక్షణ (Air Defence) విభాగాల్లో నిపుణులు.
- అర్హత కలిగిన పైలట్ అటాక్ ఇన్స్ట్రక్టర్ (Pilot Attack Instructor).
4. విద్యార్హతలు:
1. National Defence Academy (NDA) పూర్వ విద్యార్థి.
2. National Defence College పూర్వ విద్యార్థి.5. గతంలో నిర్వహించిన ముఖ్యమైన బాధ్యతలు:
- రెండు ఫ్లయింగ్ బేస్లకు ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్.
- ఫైటర్ స్క్వాడ్రన్ కమాండింగ్ ఆఫీసర్.
- పాకిస్థాన్లోని భారత రాయబార కార్యాలయంలో ఎయిర్ అటాషే (Air Attaché).
- ఎయిర్ హెడ్క్వార్టర్స్లో డైరెక్టర్ జనరల్ (Weapon Systems).
- హెడ్క్వార్టర్స్ SWACలో సీనియర్ ఎయిర్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్ (SASO).
- ఆయన నియామకం భారత వైమానిక దళంలోని తూర్పు వైమానిక కమాండ్ నాయకత్వంలో కీలక మార్పుగా నిలిచింది.
2. నేపథ్యం
- Eastern Air Command (EAC): భారత వైమానిక దళంలోని ఏడు కమాండ్లలో ఒకటి.
- AOC-in-C (Air Officer Commanding-in-Chief): ఒక వైమానిక కమాండ్కు నాయకత్వం వహించే అత్యున్నత స్థాయి అధికారి.
- AVSM (Ati Vishisht Seva Medal): విశిష్టమైన సేవలకు గుర్తింపుగా అందించే భారత సైనిక పురస్కారం.
- VM (Vayu Sena Medal): భారత వైమానిక దళ సిబ్బంది విశిష్ట సేవలు, ధైర్యసాహసాలకు గుర్తింపుగా అందించే పురస్కారం.
- Air Attaché: విదేశాల్లోని భారత రాయబార కార్యాలయంలో రక్షణ, వైమానిక దళ సంబంధిత అంశాలను పర్యవేక్షించే అధికారి.
3. రిలేటెడ్ GENERAL STUDIES
- భారత రక్షణ వ్యవస్థ: భారత సైన్యం, భారత నౌకాదళం, భారత వైమానిక దళం.
- భారత వైమానిక దళం: ఫైటర్ విమానాలు, వైమానిక రక్షణ, వైమానిక కమాండ్ల నిర్మాణం.
- సైనిక పురస్కారాలు: AVSM, VM వంటి సేవా పురస్కారాలు.
- రక్షణ శిక్షణ సంస్థలు: National Defence Academy, National Defence College.
4. Expected MCQs
1. 2026 నవంబర్ 1న Eastern Air Command AOC-in-Cగా బాధ్యతలు స్వీకరించినవారు ఎవరు?
- ఎయిర్ మార్షల్ మెహతాబ్ సింగ్ దేశ్వాల్
- ఎయిర్ మార్షల్ అమర్ ప్రీత్ సింగ్
- ఎయిర్ మార్షల్ వివేక్ రామ్ చౌదరి
- ఎయిర్ మార్షల్ రాకేశ్ కుమార్ సింగ్ భదౌరియా
పూర్తి సమాధానం: 1 — ఎయిర్ మార్షల్ మెహతాబ్ సింగ్ దేశ్వాల్.
వివరణ: ఆయన 2026 నవంబర్ 1న భారత వైమానిక దళం తూర్పు వైమానిక కమాండ్ అధిపతిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
2. ఎయిర్ మార్షల్ మెహతాబ్ సింగ్ దేశ్వాల్ భారత వైమానిక దళంలో ఎప్పుడు నియమితులయ్యారు
- 14 జూన్ 1987
- 14 జూన్ 1989
- 1 నవంబర్ 1989
- 15 ఆగస్టు 1990
పూర్తి సమాధానం: 2 — 14 జూన్ 1989.
వివరణ: ఆయన 1989 జూన్ 14న ఫైటర్ పైలట్గా భారత వైమానిక దళంలో నియమితులయ్యారు.
3. ఎయిర్ మార్షల్ మెహతాబ్ సింగ్ దేశ్వాల్కు లభించిన పురస్కారాలు ఏవి?
- పరమవీర చక్ర, అశోక చక్ర
- కీర్తి చక్ర, శౌర్య చక్ర
- అతి విశిష్ట సేవా పతకం, వాయు సేన పతకం
- పద్మశ్రీ, పద్మభూషణ్
పూర్తి సమాధానం: 3 — అతి విశిష్ట సేవా పతకం (AVSM), వాయు సేన పతకం (VM).
వివరణ: ఆయన విశిష్ట సేవలకు గుర్తింపుగా AVSM, VM పురస్కారాలను అందుకున్నారు.
