Bharat Renewable Energy Summit & Expo 2026 ప్రారంభం – స్వచ్ఛ ఇంధన భద్రతే భవిష్యత్తు: ప్రధాని మోదీ
1. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 2026 నవంబర్ 2న న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో Bharat Renewable Energy Summit & Expo 2026ను ప్రారంభించారు.
2. ఈ కార్యక్రమంలో అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి (International Solar Alliance – ISA) 9వ అసెంబ్లీ, 4వ అంతర్జాతీయ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ సదస్సుకు సంబంధించిన ప్రతినిధులు కూడా పాల్గొన్నారు.
3. ప్రపంచ ఇంధన సంక్షోభాలు, భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో ఇంధన భద్రత (Energy Security), ఆర్థిక భద్రత (Economic Security) పరస్పరం అనుసంధానమై ఉన్నాయని ప్రధాని పేర్కొన్నారు.
4. భారతదేశ పునరుత్పాదక ఇంధన లక్ష్యాలు:
2030 నాటికి 500 GW శిలాజేతర విద్యుత్ సామర్థ్యం (Non-fossil Capacity) సాధించాలనే లక్ష్యం.
2025లోనే స్థాపిత విద్యుత్ సామర్థ్యంలో 50% శిలాజేతర వనరుల నుంచి సాధించి పారిస్ ప్రతిజ్ఞను ఐదేళ్ల ముందుగానే నెరవేర్చింది.
అప్పటికే దాదాపు 300 GW శిలాజేతర సామర్థ్యాన్ని సాధించినట్లు ప్రధాని తెలిపారు.
రాబోయే 10–11 సంవత్సరాల్లో మరో 500 GW శిలాజేతర విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని జోడించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
5. PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana:
2024 ఫిబ్రవరిలో ప్రారంభించబడింది.
ఒక కోటి ఇళ్లకు రూఫ్టాప్ సోలార్ (Rooftop Solar) ఏర్పాటు చేయడం లక్ష్యం.
ఇప్పటివరకు 65 లక్షలకు పైగా కుటుంబాలు ఈ కార్యక్రమంలో చేరాయి.
సౌర విద్యుత్ ద్వారా విద్యుత్ బిల్లులు సుమారు 76% తగ్గినట్లు ఒక అధ్యయనం వెల్లడించింది.
6. వ్యవసాయ రంగంలో సౌరశక్తి:
KUSUM పథకం ద్వారా 30 లక్షలకు పైగా రైతులకు సౌర సాగునీటి సదుపాయాలు అందాయి.
ప్రతి సౌర పంపు లబ్ధిదారుడు సంవత్సరానికి దాదాపు ₹1 లక్ష ఆదా చేస్తున్నట్లు ప్రధాని తెలిపారు.
సాగు చేయని భూములు, పొలాల గట్లపై సౌర ఫలకాలు ఏర్పాటు చేయాలని సూచించారు.
7. ప్రభుత్వ భవనాల్లో సౌరశక్తి: 44,000కు పైగా ప్రభుత్వ భవనాలకు సౌర విద్యుత్ అనుసంధానం కల్పించడం ద్వారా సంవత్సరానికి దాదాపు ₹700 కోట్ల ఆదా జరుగుతోందని తెలిపారు.
8. PM Surya Sarovar Yojana: జలాశయాలు, చెరువులు, సరస్సులపై సౌర ఫలకాలను ఏర్పాటు చేసి భూమి వినియోగాన్ని సమర్థవంతం చేయడం, భూసేకరణ ఖర్చులను తగ్గించడం లక్ష్యం.
9. National Green Hydrogen Mission: ఈ దశాబ్దం చివరి నాటికి 50 లక్షల టన్నుల గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి చేయాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. రవాణా రంగంలోనూ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తోంది.
10. Green Energy Corridors: సౌర, పవన విద్యుత్ ఉత్పత్తి అధికంగా జరిగే ప్రాంతాల నుంచి ఇతర ప్రాంతాలకు విద్యుత్ సరఫరా చేయడానికి ప్రత్యేక ట్రాన్స్మిషన్ లైన్లు, సబ్స్టేషన్లను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
11. ఈ విద్యుత్ ప్రసార వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయడానికి సుమారు ₹2 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడి లక్ష్యాన్ని ఇటీవల నిర్ణయించినట్లు ప్రధాని తెలిపారు.
సౌర పరికరాల దేశీయ తయారీ:
సౌర మాడ్యూల్ తయారీ సామర్థ్యం దశాబ్దం క్రితం సుమారు 2 GW ఉండేది.
ప్రస్తుతం ఇది 200 GWకు పైగా పెరిగింది.
సౌర సెల్ తయారీ సామర్థ్యం దాదాపు 40 GWకు చేరింది.
13. స్టార్టప్లు, IITలు, పరిశోధకులు, ఆవిష్కర్తలు గృహ అవసరాలకు సరిపడే నిరంతర సౌర విద్యుత్ నమూనాలను అభివృద్ధి చేయాలని ప్రధాని సూచించారు.
14. సౌరశక్తితో వంట, ఎలక్ట్రిక్ ద్విచక్ర వాహనాలు, కార్ల ఛార్జింగ్ వంటి వినియోగాలను ప్రోత్సహించాలని పిలుపునిచ్చారు.
15. పాడి పరిశ్రమ, పశుగ్రాసం తయారీ, పంట కోత, కోత అనంతర వ్యవసాయ పనులకు ప్రత్యేక సౌర పరికరాలను అభివృద్ధి చేయాలని సూచించారు.
పెట్టుబడుల వివరాలు:
గత దశాబ్దంలో పునరుత్పాదక ఇంధన రంగానికి ₹15 లక్షల కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులు వచ్చాయి.
2024 RE-INVEST సదస్సు తర్వాత రెండేళ్లలో ₹6 లక్షల కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులు వచ్చాయి.
ఈ దశాబ్దం చివరి నాటికి పెట్టుబడి అవకాశాలు ₹20 లక్షల కోట్లకు మించవచ్చని అంచనా.
17. ఆఫ్రికా దేశాలకు సౌరశక్తి అభివృద్ధిలో సహకరించేందుకు 200 మిలియన్ డాలర్ల Africa Solar Facility ప్రతిపాదనను భారత్ ముందుకు తెచ్చింది.
2. నేపథ్యం
1. Non-fossil Energy: బొగ్గు, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు వంటి శిలాజ ఇంధనాలు కాకుండా సౌర, పవన, జల, అణు వంటి వనరుల నుంచి ఉత్పత్తి అయ్యే విద్యుత్.
2. Rooftop Solar: ఇళ్ల పైకప్పులపై సౌర ఫలకాలు ఏర్పాటు చేసి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే విధానం.
3. Green Hydrogen: పునరుత్పాదక విద్యుత్తుతో నీటిని విద్యుద్విశ్లేషణ (Electrolysis) చేయడం ద్వారా ఉత్పత్తి చేసే హైడ్రోజన్.
4. Green Energy Corridor: పునరుత్పాదక ఇంధన విద్యుత్ను ఉత్పత్తి కేంద్రాల నుంచి వినియోగ ప్రాంతాలకు తరలించే విద్యుత్ ప్రసార వ్యవస్థ.
5. Energy Storage: ఉత్పత్తి చేసిన విద్యుత్తును బ్యాటరీలు వంటి పరికరాల్లో నిల్వ చేసి అవసరమైనప్పుడు ఉపయోగించడం.
3. రిలేటెడ్ GENERAL STUDIES
1. పర్యావరణం: వాతావరణ మార్పులు, కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపు, శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం.
2. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ: పునరుత్పాదక ఇంధన రంగంలో పెట్టుబడులు, దేశీయ తయారీ, ఉపాధి అవకాశాలు.
3. వ్యవసాయం: PM-KUSUM, సౌర పంపులు, సౌరశక్తి ఆధారిత వ్యవసాయ పరికరాలు.
4. అంతర్జాతీయ సంబంధాలు: International Solar Alliance, Africa Solar Facility, అంతర్జాతీయ స్వచ్ఛ ఇంధన సహకారం.
4. Expected MCQs
1. PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?
1. రైతులకు ఉచిత ఎరువులు అందించడం
2. ఒక కోటి ఇళ్లకు రూఫ్టాప్ సోలార్ ఏర్పాటు చేయడం
3. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఎగుమతులు పెంచడం
4. పవన విద్యుత్ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడం
పూర్తి సమాధానం: 2 — ఒక కోటి ఇళ్లకు రూఫ్టాప్ సోలార్ ఏర్పాటు చేయడం.
వివరణ: ఈ పథకం 2024 ఫిబ్రవరిలో ప్రారంభించబడింది. గృహాలకు సౌర విద్యుత్ అందించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
2. National Green Hydrogen Mission కింద ఈ దశాబ్దం చివరి నాటికి భారత్ నిర్దేశించుకున్న గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి లక్ష్యం ఎంత?
1. 10 లక్షల టన్నులు
2. 25 లక్షల టన్నుల
3. 50 లక్షల టన్నులు
4. 100 లక్షల టన్నులు
పూర్తి సమాధానం: 3 — 50 లక్షల టన్నులు.
వివరణ: ఈ దశాబ్దం చివరి నాటికి 50 లక్షల టన్నుల గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి చేయాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
3. భారత్ ప్రతిపాదించిన Africa Solar Facility విలువ ఎంత?
1. 100 మిలియన్ డాలర్లు
2. 150 మిలియన్ డాలర్ల
3. 200 మిలియన్ డాలర్లు
4. 500 మిలియన్ డాలర్లు
పూర్తి సమాధానం: 3 — 200 మిలియన్ డాలర్లు.
వివరణ: ఆఫ్రికా దేశాల్లో సౌరశక్తి అభివృద్ధికి సహకరించేందుకు 200 మిలియన్ డాలర్ల Africa Solar Facility ప్రతిపాదనను భారత్ ముందుకు తెచ్చింది.
